Jacek Tabor "Europejskie Dni Ptaków", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 39 z 27 września 2002 r.

*

"W czasie najbliższej sesji Rady Miejskiej ma zapaść decyzja o przystąpieniu Opoczna do spółki mającej zamiar budować na terenie gminy... No właśnie. Nie bardzo wiadomo co. W uzasadnieniu do tej uchwały burmistrz pisze: Propozycją, która zasługuje na uwagę jest unikalna jak dotychczas amerykańska technologia przetwarzania odpadów Hydromex Process. [...] Okazuje się, że metoda, którą chce nam zafundować Zarząd jest do tego stopnia unikalna, że nie słyszeli o niej nie tylko miejscowi specjaliści, ale również pracownicy Ministerstwa środowiska i Akademii Górniczo-Hutniczej. Bartosz Zambrzycki z Departamentu Inwestycji i Rozwoju Technologii Ministerstwa Środowiska w rozmowie z nami nie krył zdziwienia: - O takiej technologii słyszę po raz pierwszy. Istnieją co prawda spalarnie śmieci, w których w wysokich temperaturach spala się wszystko, jak leci, ale w Polsce takich spalarni jeszcze nie ma. Przed podjęciem ostatecznej decyzji zalecałbym daleko idącą ostrożność. [...] W tej sprawie jest znacznie więcej pytań niż odpowiedzi: czy technologia jest zgodna z dyrektywą 2000/76, czy ma certyfikat ISO, gdzie w Europie czy Polsce już jest stosowana, jakie są wyniki testów dokonywanych w USA, [...] skąd - przy założeniu że gmina Opoczno produkuje ok. 40 t śmieci dziennie a dla procesu technologicznego potrzeba będzie około 200 t - weźmie się brakujące 160 t (czy aby Opoczno nie stanie się składowiskiem niebezpiecznych odpadów z całej Polski)... [...] Jeszcze raz apelujemy do radnych wszystkich barw i odcieni. W trosce o dobro środowiska wyhamujcie Zarząd."

"Przemyślcie sprawę", "TOP - Tygodnik Opoczyński" nr 35 z 30 sierpnia 2002 r.

*

"... w miniony piątek złożył [wizytę] w naszym skansenie dr Jerzy Litwin, dyrektor gdańskiego muzeum [Centralnego Muzeum Morskiego]. [...] ... z wielkim zainteresowaniem i życzliwością śledzi postępy w tworzeniu Skansenu Rzeki Pilicy. Jest to bowiem pierwszy w Polsce skansen rzeczny, łączący dokumentowanie przestrzeni kulturowej Pilicy i jej dopływów z szeroką i nieszablonową promocją turystyczną macierzystego miasta i regionu. [...]
Podczas piątkowej wizyty z wysokim uznaniem ocenił on zarówno oryginalną koncepcję tomaszowskiego skansenu, mającego otwartą i żywą formułę, jak też zgromadzone już w nim imponujące zbiory. [...]
Dobitnym tego potwierdzeniem jest powierzenie Skansenowi Rzeki Pilicy w Tomaszowie przez dyrekcję CMM współorganizacji kolejnej VII Konferencji Polskiego Muzealnictwa Morskiego i Rzecznego. Odbędzie się ona w Tomaszowie w maju 2004 roku z wiodącym tematem: >Dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe mórz i rzek jako oferta edukacyjna i turystyczna<."

A. Kobalczyk "Pierwszy rzeczny", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 33 z 16 sierpnia 2002 r.

*

"Dziś spotykamy się w Bąkowej Górze - pięknej letniskowej wsi, o której pierwsza wzmianka pochodzi z 1340 r. [...] Na wysokim wzgórzu rozpościerają się ruiny zamku. [...] Szczyt góry porasta stary mieszany drzewostan leśny, a nieopodal jest rezerwat "Jawora", w którym ochronie podlega las wyżynny liściasty i mieszany.
Kolejnym naszym celem jest Przedbórz, miasto o którym "pierwsza" wzmianka ma dwie daty: 1145 i 1239... [...] Położenia miasta przy szlaku sprzyjało jego rozwojowi. Osiedlali się tu kupcy i rzemieślnicy. [...]
W okolicy Przedborza znajdują się dwa wzniesienia: Góra Chełmno (323 m n.p.m.) i Sucha Góra (346 m n.p.m.). Szczyt Góry Chełmno i część zbocza stanowią rezerwat leśny oraz rezerwat archeologiczny. Na szczycie góry w IX - XII wieku wznosił się gród obronny. Obecnie pozostało tu grodzisko z trzema wałami i fosami. Drzewostan stanowią buki, klony, dęby, lipy, graby a także rzadko spotykany w naszym kraju zespół klonowo - jaworowy. Nieco na północ jest wieś Chełmno z kościołem parafialnym, którym spotykamy jak dotąd podczas naszej wędrówki najwięcej herbów oraz z pałacem wzniesionym jako zamek myśliwski, otoczonym aleją lipową i szpalerami grabowymi. [...]
Na skraju lasu w Starej Wsi koło Przedborza rośnie, prawdopodobnie największa, sosna której pień ma obwód 3,8 m. Stąd już niedaleko do Kobiel Wielkich - miejsca urodzin powieściopisarza i nowelisty Stanisława Władysława Reymonta, laureata literckiej nagrody Nobla. Ale Kobiele Wielkie to również rezerwat o tej samej nazwie co miejscowość. Leży on w odległości 2km od wsi. ochronie podlega las jodłowy z bukiem i dębem, roślinami górskimi, porównywalny z Puszczą Jodłową. Las jest gęsty a wysokość drzew jodłowych dochodzi do 3,5 m."

Klub Młodych Dziennikarzy przy IV LO w Piotrkowie "Z Bąkowej Góry do Przedborza", "Tydzień Trybunalski" nr 33 z 14 sierpnia 2002 r.

*

">Z pilącym nurtem< taki poetyczny tytuł nosi wystawa na poddaszu zabytkowego młyna wodnego w Skansenie Rzeki Pilicy. [...]
Wystawiono tu [...] aż 67 prac stworzonych przez 24 autorów. Zaskakują one wielką różnorodnością w dostrzeganiu i artystycznym przedstawianiu wspaniałego krajobrazu przyrodniczego Pilicy oraz jej dopływów, także zachowanych tutaj licznie pamiątek z przebogatej historii. [...]
Poplenerową wystawę, cieszącą się dużym zainteresowaniem skansenowych gości, można będzie oglądać jeszcze do końca sierpnia (w soboty i niedziele w godz. 14:00-18:00)."

A. Kobalczyk "Z pilącym nurtem...", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 32 z 9 sierpnia 2002 r.

*

"Z Sulejowa można wyruszyć, na niezwykle atrakcyjną wycieczkę, jedną z najpiękniejszych dolin w naszym kraju - wzdłuż zachodniego brzegu doliny Pilicy. Podążamy w kierunku południowym, wędrując szlakiem turystycznym w Spalskim Parku Krajobrazowym. [...]
Pierwszą miejscowością, w której zatrzymujemy się i poświęcamy trochę czasu to Kurnędz. Jest to niewielka wieś letniskowa z ośrodkiem kolonijnym, wybudowanym w okresie międzywojennym przez stowarzyszenie młodzieżowe YMCA. [...]
Wśród suchych sosnowych lasów, które ciągną się aż po Ręczno położona jest inna wieś letniskowa. Jest to Łęczno. Dzięki warunkom klimatycznym i geograficznym jakie występują na tych terenach rozwija się budowa ośrodków wczasowych. [.] Turyści wędrujący wzdłuż doliny Pilicy chętnie zatrzymują się w Łęcznie - miejscowości malowniczo usytuowanej.
[...] Na podstawie informatorów turystycznych można sądzić, że równolatką Łęczna jest równie piękna wieś letniskowa - Biała. [...] Dziś mieszczą się tu ośrodki wczasowo - wypoczynkowe. [...] Wędrując w kierunku Trzechmórg docieramy do Klementynowa. Tu znajduje się pomnik, odsłonięty w 1963 roku, poświęcony partyzantom a upamiętniający pierwszą wspólną akcję przeciw okupantowi hitlerowskiemu oddziałów Armii Krajowej i Armii Ludowej, która miała miejsce 11 października 1943 roku.
Trzy Morgi (Trzymorgi) jest wsią znaną już od 1328 roku, jako własność klasztoru Norbertanów. [...] Usytuowana jest wśród lasów nad malowniczym zakolem Pilicy. Mieści się tu Stanica Harcerska - Ośrodek Wypoczynkowy. [...]
Ręczno tak jak wiele miejscowości nadpilicznych jest wsią letniskową. [...]
Warto będąc w Ręcznie wybrać się około 1,5 km na wzgórze zwane Czartoria. Jego zbocza porośnięte są lasami sosnowymi."

Klub Młodych Dziennikarzy przy IV LO w Piotrkowie "Z Sulejowa wzdłuż Pilicy", "Tydzień Trybunalski" nr 32 z 8 sierpnia 2002 r.

*

"Od 10 lipca do końca tego miesiąca studenci-wolontariusze z koła naukowego katedry chemii UŁ spędzali pracowite wakacje w gminie Inowłódz i jej sąsiedztwie. Uczestniczyli w wakacyjnym obozie naukowym, zaproszeni tu przez władze gminy i dyrekcję parku [Spalskiego Parku Krajobrazowego]. [...] Celem naukowych badań było określenie składu chemicznego drobnych dopływów Pilicy, nigdy pod tym względem nie badanych. [...]
Jak powiedział nam naukowy opiekun koła i obozu, dr Paweł Urbaniak, dwudziestu studentów, wspieranych chwilami przez kolegów z Wydziału Biologii, prowadziło stałą obserwację wody w Gaci, Słomiance, Cetence, Giełzówce Strudze i Olszynce, a także w dwóch stawach - wiejskim w Królowej Woli i powstałym na miejscu badań geologicznych w pobliżu Spały. Badaniami objęto więc nie tylko gminę Inowłódz, lecz także gminy Poświętne, Opoczno i Rzeczyca.
W rzeczkach i strumieniach płynie woda na granicy II i III klasy czystości. [...]
Od tego średniego poziomu odbiega jedynie staw wiejski w Królowej Woli. Panują tam już w tej chwili warunki beztlenowe. [...] Na przeciwległym biegunie tej klasyfikacji jest rzeka Słomianka. Tam zaobserwowano zachodzący sukcesywnie proces samooczyszczania się wody. Ładunek ścieków, które do niej trafiają, jest na tyle mały, że rzeka jest w stanie sama sobie z nim poradzić."

M-ak "Cieki mniej tajemnicze"

"Wyjątkowo rzadkim i cennym zabytkiem budownictwa okrętowego okazała się żelazna barka, która niedawno trafiła do zbiorów Skansenu Rzeki Pilicy w Tomaszowie. Liczy ona bowiem sobie już sto lat i najprawdopodobniej jest jedną z najstarszych rzecznych łodzi roboczych w Polsce! [...]
Przed paru laty z inicjatywy kajakarzy trenujących w ówczesnym Szkolnym Ośrodku Sportowym barkę wydobyto z chaszczy i przeholowano na dawną przystań harcerską. [...] Wiosną tego roku dyrekcja zarządzającego przystanią Młodzieżowego Domu Kultury postanowiła podarować starą barkę tworzonemu w naszym mieście Skansenowi Rzeki Pilicy.
Po przetransportowaniu barki na drugi brzeg rzeki zaczęliśmy dociekać jej przeszłości. Ku naszemu miłemu zaskoczeniu okazało się, że ma ona o wiele dłuższą historię niż początkowo sądziliśmy. Najcenniejszej pomocy w ustaleniu proweniencji pilickiej barki udzieliło zaprzyjaźnione z tomaszowskim skansenem Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku. W jego archiwum odnaleźliśmy oryginalną niemiecką dokumentację identycznej barki, zbudowanej w 1907 r. w stoczni A. Wojdana w Gdańsku. Miała ona takie samie wymiary (17 m długości, 2,69 m szerokości i 0,82 m wysokości), a także wszystkie inne szczegóły konstrukcyjne, jak opisana barka wydobyta z Pilicy. Prawdopodobnie nasza barka należała do dłuższej serii budowanych przed stu laty przez tę stocznię żelaznych łodzi roboczych, określanych również z uwagi na swoje wysmukłe kształty niemiecką nazwą Hechtprahm (Hecht = szczupak, Prahm = prom). [...]
Niebawem odrestaurowany przez nas >szczupak< rozpocznie w pilickim skansenie nowy rozdział swojej długiej historii. Stanie się oryginalnym przedłużeniem kafejki urządzanej obecnie na zbudowanej ostatnio replice parowca >Pilica II<".

Andrzej Kobalczyk "Stuletni >szczupak<"
"Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 31 z 2 sierpnia 2002 r.

*

"W minioną niedzielę odbył się w Spale II Powiatowy Przegląd Strażackich Orkiestr Dętych Ochotniczych Straży Pożarnych... [...]
Do rywalizacji w melodyjnym zadęciu stanęło w Spale pięć orkiestr - z OSP w Smardzewicach, Tomaszowie, Ujeździe, Zawadzie i Żelechlinku. [...]
Komisja sędziowska zadecydowała, że powiat tomaszowski będzie reprezentowała na konkursie wojewódzkim orkiestra ze Smardzewic. [...] Następne miejsca zajęły orkiestry z Tomaszowa i Zawady, a pozostałe musiały się tym razem zadowolić nagrodami pocieszenia. [...]
Towarzystwo Przyjaciół Spały zaprosiło orkiestry do udziału w koncertach jeszcze w tym sezonie, co niewątpliwie urozmaici tegoroczne spalskie lato. Mało tego. Padła propozycja, by Spała właśnie była gospodarzem następnych powiatowych przeglądów. Możliwe, że tak właśnie będzie."

M-ak "Siła dętych", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 30 z 26 lipca 2002 r.

*

"Gmina Mniszków, leżąca przy drodze krajowej K-12, na granicy z powiatem piotrkowskim, jest jednym z bardziej malowniczych terenów powiatu opoczyńskiego. [...]
Dzięki dużemu bogactwu przyrodniczo-krajobrazowemu rozwija się turystyka. Aktywnie można wypocząć na licznych szlakach turystycznych, które przebiegają m.in. przez parki krajobrazowe i dwa rezerwaty przyrody w Błogiem i Gaiku. W rezerwacie Błogie rośnie około 290 gatunków roślin, a obserwacje ptaków stwierdziły bardzo duże zagęszczenie par lęgowych (ponad 360 na 10 ha). W rezerwacie Gaik, będącym fragmentem Puszczy Pilickiej, gnieździ się co najmniej 46 gatunków ptaków.
Nad brzegami zalewu znajdują się trzy wsie letniskowe: Zarzęcin, Julianów i Góry Trzebiatowskie, w których można skorzystać z tanich (ok. 10 zł) noclegów. Istnieje również możliwość zakwaterowania się w jednym z czterech już działających gospodarstw agroturystycznych (doskonałe warunki, 25 zł od osoby za dobę). Z myślą o rozwoju turystyki są przygotowywane dalsze gospodarstwa agroturystyczne. W Zarzęcinie działa też jachtklub. [...]
Działalnością kulturalną na terenie gminy zajmują się przede wszystkim trzy koła gospodyń wiejskich. Najdłużej, bo prawie 2 lata, działa KGW w Jaworze Kolonii, liczące obecnie 21 członkiń. Pod przewodnictwem Krystyny Ziółkowskiej mieszkańcy Jawora mają możliwość rozwijania muzycznych pasji w zespole ludowym >Jaworzanka<. Od stycznia 2001 roku przy kole w Bukowcu nad Pilicą działa zespół >Bukowianie<, w którym obecnie śpiewa 17 pań i panów. Pod kierownictwem Krystyny Ponomarczuk i opieką artystyczną Włodzimierza Gliszczyńskiego kultywują regionalne tradycje śpiewu i tańca. Zespół ludowy powstał niedawno również w Prucheńsku Małym. Jego przewodniczącą jest Urszula Berent, natomiast instruktorem Zygmunt Nowakowski. Przy Zarządzie Gminnym OSP działa także młodzieżowa orkiestra dęta. Na próby odbywające się pod okiem W. Gliszczyńskiego w SP w Bukowcu nad Pilicą uczęszcza 17 osób."

"Portret gminy Mniszków", "TOP - Tygodnik Opoczyński" nr 30 z 26 lipca 2002 r.

*

"Unikatowej, największej w kraju kolekcji kamieni młyńskich dorobił się tomaszowski Skansen Rzeki Pilicy. Obecnie liczy ona już 31 okazów kamieni używanych kiedyś do ścierania ziaren zbóż na mąkę i do wyrobu kaszy. [...] Stało się to w środę, 3 lipca br., kiedy do pilickiego skansenu przywieźliśmy za jednym zamachem aż 16 starych kamieni młyńskich! Przebyły one bardzo krótką drogę, wiodącą z tomaszowskich bulwarów nad Wolbórką. To tutaj mieściła się po wojnie znana nie tylko w Tomaszowie fabryczka farb Jana Jaworskiego. [...]
Przed trzema laty zapomniane kamienie młyńskie wypatrzyli tutaj zaprzyjaźnieni ze Skansenem Rzeki Pilicy wytrawni tropiciele lokalnej historii: Jacek Brylski i Jan Pampuch. Podjęli oni zabiegi o ocalenie niszczejących coraz bardziej kamieni i ulokowanie ich w tworzonym w naszym mieście pilickim skansenie. Wreszcie starania ich zostały uwiecznione powodzeniem; za oficjalną zgodą Jana Jaworskiego niezwykła, kamienna kolekcja trafiła znad Wolbórki nad Pilicę [...]
Wbrew początkowym obawom kamienie podarowane skansenowi przez J. Jaworskiego zachowały się dosyć dobrze. Tylko jeden z nich jest niekompletny, zaś drugi - pęknięty w trzech miejscach, nadaje się do ponownego zespolenia. Wszystkie nowo pozyskane kamienie stanowią unikatowy, frapujący przegląd rozmaitych typów i odmian niegdysiejszych "serc młynów" z przełomu XIX i XX wieku. Jest zatem wśród nich szczególnie cenny "ślązak" wykuty z jednej bryły czerwonego piaskowca, a służący do tzw. żubrowania, czyli przygotowania ziarna do mielenia. [...]
Co równie ważne, jest w tym zbiorze kilka kompletnych złożeń kamieni młyńskich w postaci dolnych "leżaków" i górnych "biegunów". Wszystkie kamienie są imponującym świadectwem maestrii ich wykonawców i tzw. nakuwaczy. W sumie zarówno nowo pozyskany zestaw, jak i poprzednio zgromadzony zbiór stanowią wyjątkowo cenny materiał do badań nad historią tradycyjnego młynarstwa w dorzeczu Pilicy. [...]
Wkrótce też skansenowe kamienie młyńskie zostaną poddane pieczołowitej renowacji przy udziale uczniów Liceum Zawodowego w tomaszowskim ZSZ nr 4 (z klasy o specjalności konserwator zabytków). Zamierzamy je eksponować w specjalnej, zadaszonej galerii ciągnącej się wzdłuż trzech ścian naszego młyna. A tymczasem całą kamienną kolekcję można już oglądać odwiedzając skansen, czynny w okresie letnim w soboty i niedziele w godz. 14:00-18:00. Zapraszamy."

Andrzej Kobalczyk "Posypało młyńskimi kamieniami", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 29 z 19 lipca 2002 r.

*

"Spalski Park Krajobrazowy utworzony został w 1995r. Stanowi on obszar o zachowanych cechach krajobrazu naturalnego. W granicach Parku przeważają tereny leśne, chociaż nie małą część stanowią użytki rolne. Pilica płynie naturalnym korytarzem, a w jej rozległej dolinie występują łąki, pozostałości drzewostanów, wrzosowiska, trzcinowiska tworząc mozaikę flory.
W Parku dominują lasy sosnowe, ale są też lasy mieszane i liściaste: dębowy, olsy, grądy, łęgi olsowo - jesionowe. Niezwykle bogata jest tu flora, której liczbę gatunków szacuje się na około 800. [...]
Niezwykle bogaty jest tu świat owadów, ptaków (205 gatunków), ryb (28 gatunków). Zwierzyna spotykana w Lasach Spalskich to przede wszystkim zwierzyna płowa (sarny, dziki, lisy, jelenie, daniele). W głębi Lasów Spalskich koło wsi Królowa Wola znajduje się rezerwat Konewka, gdzie ochroną objęte jest zbiorowisko leśne - drzewostan dębowy w wieku 160 - 260 lat. [...]
Prastare dęby, graby a także 200 - letnie sosny tworzą Rezerwat Spała. Trzecim natomiast jest w Spalskim Parku Krajobrazowym Rezerwat Jeleń położony koło wsi Sługowice, w którym zachował się bór sosnowy i świerkowo - jodłowy oraz olsy, grądy, a między nimi mokre polany porosłe turzycami stanowiące świetne schronienie dla zwierzyny. Mikrorzeźbą terenu i wyciekami wodnymi charakteryzuje się Rezerwat Żądłowice, w którym mokre i mroczne pasy olsów przeplatają się z widnymi i suchymi borami sosnowymi i dębowo - sosnowymi. W Spalskim Parku i jego strefie ochronnej jest około 220 okazów będących pomnikami przyrody. Na uwagę zasługują stare dęby, których wiek szacuje się na 200 - 300 lat a obwody ich pni wynoszą od 2,5m do 4,5m ( Inowłódz, Spała). Unikatową jest aleja utworzona przez 51 robinii (Grotowice). Jest tu kilkanaście wiązów szypułkowatych (Rzeczyca, Łęg, Grotowice). Stolica Spalskiego Parku Krajobrazowego - Spała odnotowana została w źródłach w XVII wieku... [...]
Dojazd do Spały, z Piotrkowa Tryb., przez Tomaszów Mazowiecki - w kierunku wschodnim. Na terenie Parku możemy podziwiać wiatraki, młyny i tartaki znajdujące się w lasach oraz piękne tradycyjne stroje ludowe, w których często występują mieszkańcy tego regionu. Tradycje ludowe kultywowane są nade wszystko w takich ośrodkach jak: Królowa Wola, Zakościele, Rzeczyca, Poświętne, Brudzice. Zachęcamy do wyprawy, by przeżyć wspaniałe chwile obcując z przyrodą."

Klub Młodych Dziennikarzy przy IV LO w Piotrkowie "Z Sulejowa wzdłuż Pilicy", "Tydzień Trybunalski" nr 29 z 18 lipca 2002 r.

*

"Wiosną tego roku na Jeziorze Drzewickim rozpoczęły się prace melioracyjne mające na celu przywrócenie retencji powodziowej. Pierwszym etapem było opróżnienie zalewu z wody.
W obecnym kształcie Jezioro Drzewickie istnieje od 1934 roku i zajmuje powierzchnię 83 hektarów. W wyniku 70-letniej eksploatacji staw uległ silnemu zamuleniu i wypłyceniu. [...]
Nawet po niewielkich opadach zbiornik napełniał się, a woda cofała w górę Drzewiczki. Szczególnie trudna sytuacja była w okresie wiosennych roztopów. [...] Obecnie cofka sięga aż po kościół w Radzicach.
Nic dziwnego, że oczyszczenie stawu było koniecznością. [...] Pierwszym etapem robót po wypuszczeniu wody ze zbiornika była zmiana biegu rzeki tuż przy jazie. Obok dojazdu do "Gerlacha" wykuto w skale koryto boczne i zainstalowano cztery grube rury o długości 25 metrów, którymi obecnie płyną wody Drzewiczki. [...]
... plany zakładają usunięcie prawie całego mułu z powierzchni zbiornika i wywiezienie go na tereny między Dąbrówką a Radzicami Małymi (ok. 40 ha). [...]
Powstaje pytanie, co się będzie działo z przyrodą podczas renowacji zbiornika? Przecież staw był miejscem bytowania wielu gatunków ptaków, np. mew śmieszek, bąków, błotniaków stawowych czy perkozów. Należałoby stworzyć ostoję ptaków wodno-błotnych z okresowym zakazem wstępu. Okazuje się, że plany przewidują takie rozwiązanie. Na wysokości Dąbrówki z pozostałości namułu zostanie prawdopodobnie wybudowana wyspa do wylęgu ptactwa wodnego."

wald "Staw bez wody", "TOP - Tygodnik Opoczyński" nr 28 z 12 lipca 2002 r.

*

"Otwarcie Ośrodka Edukacji Ekologicznej w ośrodku żubrów w Smardzewicach planowane było na początek wakacji. Praktycznie ośrodek przygotowany jest już na przyjęcie pierwszych turystów. Otwarcia jednak na razie nie będzie. Starostwo bowiem nie wywiązało się ze swoich zobowiązań i do tej pory nie wykonało drogi dojazdowej oraz parkingu przy osadzie dla samochodów osobowych i autokarów.
Galeria widokowa dla turystów w Ośrodku Hodowli Żubrów w Smardzewicach ma być początkiem planowanego tu Ośrodka Edukacji Ekologicznej. [...]
Prace przy tarasie i zagrodzie zostały już zakończone. Wykonane zostały sanitariaty, umywalnia oraz punkt kasowy. Od osady do ośrodka zrobiono ścieżkę zdrowia z ławeczkami, koszami na śmieci i wiatami piknikowymi. Ośrodek jest całkowicie przystosowany dla osób niepełnosprawnych."

prop "Żubrza cierpliwość"

"W ubiegłym tygodniu drukarnię opuścił >Przewodnik po mieście i okolicy - Tomaszów Mazowiecki<. Jest to reprint wydawnictwa z 1935 roku... [...] ... autorstwa J. P. Dekowskiego i J. Jastrzębskiego... [...] PTTK... [...] wyraziło zgodę na przedruk, opracowano suplement z aktualnościami i jest przewodnik. Są w nim w zarysie dzieje miasta, jego geograficzne położenie. Jest sporo o zabytkach i ciekawych miejscach w mieście i okolicy. [...] ... o przewodnik należy pytać w >Omniturze<, we wszystkich tomaszowskich księgarniach, w Arkadach i Centrum Informacji Turystycznej na ul. Rzeźniczej.

JaPa "Jest przewodnik"
"Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 28 z 12 lipca 2002 r.

*

"Wybieramy dziś trasę z Sulejowa przez Zarzęcin, Karolinów, Trestę Rządową do Smardzewic, Książa i Nagórzyc. Po drodze podziwiamy bogatą i różnorodną roślinność, wspaniałe okazy starych drzew i wsłuchujemy się w piękny ptasi śpiew. Smardzewice to miejscowość, która leży nad Pilicą wśród lasów, a pierwotnie nazywana Smarzewice. [...]
Zarówno w strojach jak i budownictwie mieszkańcy Smardzewic zachowują folklor opoczyński. Stojąc na wysokim brzegu możemy podziwiać dolinę rzeki, w zwężeniu której pomiedzy Smardzewicami i Nagórzycami wzniesiono tamę zbiornika wodnego na Pilicy. [...] Smardzewice są miejscowością o wspaniałych walorach turystycznych. Można tu uprawiać sporty wodne, jeździectwo, wędrować szlakami turystycznymi. Na dalszą wędrówkę zapraszamy do odległego o około 3 km leśnictwa Książ. Znajduje się tu rezerwat żubrów. [...]
... zaczątkiem rezerwatu był zwierzyniec powstały z inicjatywy prezydenta Ignacego Mościckiego, który od polonii kanadyjskiej otrzymał 4 bizony. Później dołączyły żubry. W 1939 r. było 9 bizonów i 12 żubrów. [...] Obecnie Ośrodek Hodowli Żubrów zajmuje powierzchnię 56 ha, a położony jest w starodrzewiu sosnowo-dębowym z domieszką brzozy, grabu i olszy liczącym ponad 120 lat. W ośrodku rezyduje około 20 żubrów z linii białowieskiej.[...]
W dalszej kolejności możemy wybrać się do przysiółka Nagórzyce... [...]
... Nagórzyce sś wsią letniskową, o której najstarsze wzmianki pochodzą z 1363 r."

Klub Młodych Dziennikarzy przy IV LO w Piotrkowie "Z Sulejowa do Smardzewic", "Tydzień Trybunalski" nr 28 z 11 lipca 2002 r.

*

"Chrzest repliki parostatku "Pilica II" odbył się na inauguracji V Święta Pilicy według ceremoniału. O kadłub statku rozbiła się butelka szampana, a orkiestra dęta zagrała odpowiednie marsze i tusze. Matka chrzestna, córka "armatora" i budowniczego Marka Szturnogi, Justyna wygłosiła odpowiednie formuły. Ksiądz proboszcz z Ludwikowa, Zbigniew Kowalczyk w stroju strażackim w galowym mundurze dokonał poświecenia parostatku, pokropiło też z nieba. A to że statek stoi na lądzie? Kto by tam z blisko tysiąca gości, którzy przybyli na teren Skansenu Rzeki Pilicy, zwracał uwagę na taki drobiazg. [...]
Po oficjalnej części, traktowanej też z przymrużeniem oka rozpoczęła się zabawa. Pierwszy na pokładach parostatku wystąpił kabaret "Serce na dłoni" z piosenkami i tekstami będącymi satyrą na miejscowe zdarzenia. Byli "Piliczanie" od swojego come back związani ze skansenem. Wystąpili zaprzyjaźnieni "Smadzewianie". Koncertowała strażacka orkiestra dęta z Ujazdu. [...] Oglądano parostatek, który czeka na wyposażenie, ale w pełnej gali banderowej prezentował się wspaniale. [...] Tłumy gości obejrzały też stałą ekspozycję w młynie i dwie wystawy okolicznościowe przygotowane na Święto Pilicy. Pierwsza obrazuje 75-lecie tomaszowskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Stare fotografie, wiosła, kajaki, imponujący puchar i inne pamiątki, których nie ostało się wiele, przyciągały miłośników historii. Miłośników piękna sztuk plastycznych: przyciągała wystawa plastyków amatorów z SAP zatytułowana "Z pilącym nurtem...", będąca pokłosiem niedawnego pleneru SAP. "

JaPa " Szampan buch, para w ruch", "Tomaszowski Informator Tygodniowy" nr 27 z 5 lipca 2002 r.