• Przedborski Park Krajobrazowy - powierzchnia 11 240 ha (otulina 10 790 ha) - znajduje się na części gmin: Przedbórz, Kluczewsko, Fałków i Wielgomłyny oraz gmin: Krasocin, Słupia i Łopuszno;

• Sulejowski Park Krajobrazowy - pow. 16 707 ha (otulina 39 569 ha) - na części gmin; Aleksandrow, Łęki Szlacheckie, Mniszków, Przedbórz, Ręczno, Rozprza, Sulejów, Tomaszów Mazowiecki, Wolbórz oraz miast: Piotrków Trybunalski, Sulejów i Tomaszów Mazowiecki;

• Spalski Park Krajobrazowy - pow. 12 875 ha (otulina 23 192 ha) - na części gmin: Inowłódz, Poświętne, Rzeczyca, Tomaszów Mazowiecki, Lubochnia, Czerniewice, Opoczno i Sławno.

Parki te wraz ze strefami ochronnymi wchodzą w skład Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych. Został on utworzony zarządzeniem nr 80/95 wojewody piotkowskiego z 20 grudnia 1995 roku. W ramach struktury organizacyjnej zespołu funkcjonuje również gospodarstwo szkółkarskie w Moszczenicy koło Piotrkowa Trybunalskiego.

Powierzchnia Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych wraz z otulinami wynosi 114 373 ha, z czego na powierzchnię parków przypada 40 822 ha, a na powierzchnię otulin 73 551 ha. Znajduje się tu: 21 rezerwatów przyrody, 410 pomników przyrody i 20 parków podworskich, w tym 11 uznanych za zabytkowe. Obszar Nadpilicznych Parków Krajobrazowych obejmuje najbardziej cenne przyrodniczo tereny Pasma Przedborsko-Małogoskiego oraz doliny rzeki Pilicy w województwie łódzkim.

Charakteryzuje się on dobrze zachowaną przyrodą, zwłaszcza leśną, mało zmienionym krajobrazem, z malowniczymi, naruralnymi meandrami i przełomowymi odcinkami rzeki, obecnością zbiornika retencyjnego (Zalew Sulejowski), a ponadto licznymi zabytkami architektury. Wszystkie trzy parki krajobrazowe mają leśny charakter, o czym świadczy lesistość tych obszarów wynosząca od 46,2% (Park Przedborski) do 57,4% (Park Spalski).

Mało zróżnicowana konfiguracja terenu oraz przewaga roślinności drzewiastej powodują, że na obszarze parków występują zespoły leśne charakterystyczne dla terenów nizinnych. Najczęściej występują tu drzewostany sosnowe z zachowanymi resztkami lasów liściastych, o bogatej florze naczyniowej liczacej blisko 900 gatunków. Najcenniejsze fragmenty lasów, mające walory naukowe i dydaktyczne, objęto ochroną rezerwatową w rezerwatach leśnych: Bukowa Góra, Lubiaszów, Meszcze, Błogie, Gaik, Twarda, Jawor, Wielkopole, Dęby w Meszczach, Konewka, Spała Żądłowice, Jeleń, Czarna Rózga i Las Jabłonkowy.

Rezerwaty leśno-florystyczne dla ochrony rzadkich lub zagrożonych gatunków roślin to : Jaksonek - zimoziół północny (element geograficzny borealny) i Sługocince - żywiec dziewięciolistny (element geograficzny górski). Fragmenty muraw kserotermicznych zostały objęte ochroną w rezerwacie Murawy Dobromierskie. Zespoły roślinne torfowisk niskich, przejściowych i wysokich, a także reliktową florę i faunę objęto ochroną w rezerwatach torfowiskowych Piskorzeniec i Czarny Ług. Ostatnim rezerwatem położonym w obrębie Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych jest rezerwat wodno-krajobrazowy Niebieskie Źródła, utworzony w celu ochrony krasowego wywierzyska i jego naturalnego otoczenia.

Duże, zwarte kompleksy leśne parków krajobrazowych stwarzają dogodne warunki do bytowania różnych gatunków ssaków, w tym także rzadkich i chronionych. Faunę ptaków reprezentuje około 200 gatunków, w większości lęgowych. Fauna płazów i gadów jest stosunkowo uboga.

Najcenniejsze elementy tego terenu to równiez 215 pomników przyrody, z czego większość to pojedyncze drzewa i grupy drzew. Oprócz pojedynczych drzew znajduje się tu aleja stuletnich lip drobnolistnych o długości 600 m oraz dwa głazy narzutowe i groty (obecnie zapadające się). Na terenie parków występuje jeszcze znaczna liczba okazów drzew i innych obiektów, oczekujących na objęcie ochroną prawną. Region charakteryzuje się ponadto wieloma cennymi zabytkami kultury materialnej.

Na obszarze Nadpilicznych Parków Krajobrazowych występują unikalne zabytki techniki związane z wypalaniem kamienia wapiennego oraz skromne resztki młynów wodnych i wiatraków rozproszone po całym terenie. Zachowały się też nieliczne dworki i zabytkowe chaty wiejskie. Krajobraz urozmaicają przydrożne figury i kapliczki.